Từ vựng hay tiếng Nhật AISATSU

AISATSU: Sự đón tiếp, lời chào.

Một trong những khía cạnh phức tạp và rắc rối nhất trong cuộc sống của người phương Tây ở Nhật Bản, thật đáng buồn, chính là họ không có khả năng giao tiếp với người Nhật ngay cả trong ngôn ngữ nói, chứ đừng nói gì đến chuyện đọc và viết. Từ vựng hay tiếng Nhật AISATSU củng là phần ngôn ngữ viết trong tiếng Nhật từng nổi tiếng là phức tạp tới mức ngay cả những người giỏi giang cũng từng phải kêu ca khi bắt đầu học tiếng Nhật. Dĩ nhiên, họ cũng có những lý do bào chữa rất hợp lý, bởi một người Nhật Bản cũng khó mà có khả năng đọc trơn tru một tờ báo khi anh ta chưa hoàn thành chương trình học phổ thông.

Mặc dù vậy, ngày càng nhiều người phương Tây đang cố gắng học thứ ngôn ngữ này. Tuy nhiên, ngay cả đối với những người đã có thể sử dụng được tiếng Nhật một cách tương đối, thì Aisatsu hay cách chào hỏi chính thức, cũng vẫn là một trở ngại lớn nhất trong giao tiếp hằng ngày.

Tiếng Nhật có cách nói riêng cho mỗi mối quan hệ xã hội. Trong một chừng mực nhất định, việc này đã phần nào làm cho ngôn ngữ thiếu đi khả năng linh hoạt và vì thế làm cho xã hội thiếu năng động. Đối với một người Nhật Bản, ngay từ lúc còn nhỏ, trong tiềm thức, họ đã được giáo dục về cách dùng từ và sắc thái của cách dùng từ đó, vì thế họ hoàn toàn có khả năng nhận biết cách dùng từ thích hợp với vị trí của họ trong tương quan với người đối thoại, tùy theo người đối thoại là cấp trên, cấp dưới hay ngang cấp, chứ không chỉ mỗi một cách chào đơn giản là “How do you do” (Chào ngài) như trong tiếng Anh.

Cung cách Aisatsu độc đáo này xuất hiện trong mọi cuộc giao tiếp và xác định rõ vị trí hay cấp bậc của những người đối thoại. Câu chào vui vẻ Irasshai (Xin chào, xin mời vào) từ ông chủ tiệm cá đến câu chào lễ phép Go-kigen yo (Hy vọng là ngài vẫn luôn khỏe chứ ạ) từ người phụ nữ trong lần gặp gỡ đầu tiên, luôn tạo ra cho người nghe một ấn tượng dễ chịu và tác động tới toàn bộ các cuộc gặp gỡ của mối quan hệ mới này trong tương lai. Cũng không phải là không thể chấp nhận được nếu bạn sử dụng một câu chào khác kiểu, nhưng đối với một người Nhật Bản, việc ông chủ tiệm cá chào Go-kigen yo là không thể chấp nhận được. Mặc dù cuốn sách My Fair Lady (Người phụ nữ lịch thiệp) nổi tiếng mô tả kỹ lưỡng cách diễn tả địa vị của con người trong tiếng Anh, nhưng việc làm chủ tiếng Nhật, đặc biệt là cung cách Aisatsu thì có thể làm cho cả Giáo sư Henry Higgins cũng phải lúng túng và khó sử trong nhiều năm.

Norman H. Tolman. (St)

  • coming-soon-BT-768X575